Elke regionale opgave levert waardevolle inzichten op. Op deze pagina delen we praktijkverhalen, ervaringen, lessen en inspirerende voorbeelden uit Noord-Holland. Zo laten we zien hoe samenwerking bijdraagt aan betere zorg, welzijn en gezondheid voor inwoners.
Samenwerken is onmisbaar bij complexe vraagstukken in Zorg & Welzijn. Maar wat als de samenwerking stroef verloopt, de energie wegzakt of afspraken vooral op papier bestaan? Wat is er dan nodig om een netwerk weer in beweging te krijgen? ZONH is onderdeel van het landelijke ROS-Netwerk. Onze collega-ROS’en Elaa, Proscoop en Robuust onderzochten wat regionale netwerken succesvol maakt en welke rol een onafhankelijke intermediaire organisatie, zoals een Regionale Ondersteuningsstructuur (ROS), daarin kan spelen. Daarbij keken zij vanuit een ecosystemisch perspectief naar samenwerking.
Bij ecosystemisch denken kijk je niet alleen naar de functionele kant van samenwerking, zoals structuren, rollen en afspraken. Minstens zo belangrijk is wat er tussen mensen gebeurt. Is er vertrouwen? Delen betrokkenen dezelfde ambitie? Is er energie en ruimte voor ontmoeting? Juist de balans tussen deze functionele en sociale factoren kan bepalen of een netwerk daadwerkelijk verder komt.
De whitepaper laat zien hoe een ecosystemische blik beweging kan brengen en kan helpen bij netwerken waarin de samenwerking stroef gaat of vooral op papier plaatsvindt. Aan de hand van voorbeelden uit drie regionale netwerken lees je onder andere:
Deze whitepaper is interessant voor iedereen die werkt aan samenwerking binnen Zorg & Welzijn en merkt dat structuur en goede afspraken alleen niet genoeg zijn. De inzichten helpen je om met een bredere blik naar je eigen netwerk te kijken en te onderzoeken wat nodig is om samen verder te komen.
Benieuwd wat een ecosystemische blik kan betekenen voor jouw netwerk? Ontdek de inzichten en ervaringen uit de praktijk. Download de whitepaper Een frisse blik op regionale samenwerking in zorg en welzijn.
Een patiënt wordt ontslagen uit het ziekenhuis, krijgt thuiszorg en haalt medicijnen op bij de apotheek. Op zulke momenten werken meerdere zorgverleners samen rondom één patiënt. Juist dan is het belangrijk dat iedereen beschikt over dezelfde, actuele informatie. Een onvolledig medicatieoverzicht of een onduidelijke overdracht kan leiden tot fouten met soms grote gevolgen voor de patiënt.
Om dit te voorkomen werken zorgorganisaties in Noord-Holland Noord al jarenlang samen aan veilige medicatiezorg. Dat gebeurt via het Kennisplatform Medicatieveiligheid Noord-Holland Noord, waarin zorgorganisaties gezamenlijk afspraken maken, kennis delen en verbeteringen in de medicatieketen realiseren.
Voor zorgprofessionals betekent medicatieveiligheid meer dan het correct verstrekken of toedienen van medicijnen. Het vraagt om goede afstemming tussen alle betrokken organisaties.
Dankzij regionale afspraken hoeven organisaties niet ieder afzonderlijk het wiel uit te vinden. Zorgverleners werken vanuit dezelfde uitgangspunten, gebruiken gezamenlijke werkwijzen en weten beter wat zij van elkaar mogen verwachten. Dat vermindert de kans op misverstanden en ondersteunt veilige zorg voor patiënten.
De basis voor deze samenwerking ligt in het Convenant Medicatieveiligheid in de thuissituatie en extramurale setting Noord-Holland Noord. Dit convenant werd in 2015 opgesteld om afspraken rondom medicatieveiligheid structureel te verbeteren en te borgen.
Inmiddels hebben 29 organisaties het convenant ondertekend. Het netwerk bestaat onder andere uit huisartsenorganisaties, apotheken, VVT-organisaties, ggz-instellingen, ziekenhuizen en regionale samenwerkingspartners. Hierdoor kunnen verbeteringen direct worden vertaald naar de dagelijkse praktijk van zorgverleners in de hele regio.
Het Kennisplatform Medicatieveiligheid Noord-Holland Noord stuurt deze samenwerking inhoudelijk aan. Vertegenwoordigers van onder andere HONK, HKN, HWF, APCON, CAWF, GGZ Noord-Holland-Noord, Noordwest Ziekenhuisgroep, Dijklander Ziekenhuis en ZONH werken hier samen aan het actualiseren van afspraken en het verbeteren van de regionale medicatieketen.
Een cliënt ontvangt thuiszorg van verschillende zorgverleners. Wanneer zorgverleners niet beschikken over dezelfde actuele informatie, kan onduidelijkheid ontstaan over welke medicatie al is toegediend.
Daarom werken steeds meer organisaties met een elektronisch toedienregistratiesysteem (eTRS). Zorgverleners kunnen hierin direct vastleggen welke medicatie is toegediend en zien dezelfde actuele informatie. Hierdoor neemt de kans op dubbele of gemiste toedieningen af. Om deze samenwerking te ondersteunen heeft de regio gezamenlijke ketenafspraken gemaakt voor het gebruik van eTRS. Hierdoor sluiten werkwijzen van verschillende organisaties beter op elkaar aan.
Soms moet een zorgverlener medicatie toedienen op verzoek van een arts of andere bevoegde zorgverlener. Dan moet voor iedereen duidelijk zijn wie verantwoordelijk is, welke instructies zijn gegeven en welke informatie moet worden vastgelegd.
Om organisaties hierbij te ondersteunen ontwikkelde de regio een gezamenlijke raamovereenkomst voor voorbehouden handelingen. Daarnaast is een praktisch zakkaartje beschikbaar waarmee zorgverleners snel kunnen controleren welke afspraken gelden bij een mondeling uitvoeringsverzoek. Dat zorgt voor meer duidelijkheid in de praktijk en vermindert onnodige administratieve lasten.
ZONH is één van de partners binnen het kennisplatform en ondersteunt de regionale samenwerking. Daarbij brengt ZONH organisaties samen, faciliteert kennisuitwisseling en helpt bij het ontwikkelen, actualiseren en verspreiden van regionale afspraken. Zo dragen we eraan bij dat verbeteringen niet binnen één organisatie blijven, maar beschikbaar komen voor de hele regio.
Werkt u binnen een organisatie die betrokken is bij medicatiezorg? Dan kunt u gebruikmaken van de regionale afspraken, handreikingen en praktische hulpmiddelen die vanuit het kennisplatform beschikbaar zijn.
Vraag uzelf bijvoorbeeld af:
• Werken wij volgens de regionale afspraken rondom medicatieveiligheid?
• Weten medewerkers welke afspraken gelden bij voorbehouden handelingen?
• Maken wij optimaal gebruik van digitale ondersteuning zoals eTRS?
• Zijn onze werkafspraken nog actueel?
Door deze vragen regelmatig te bespreken, draagt uw organisatie bij aan een veilige en betrouwbare medicatieketen voor patiënten in Noord-Holland Noord.
Wilt u meer weten over het Kennisplatform Medicatieveiligheid Noord-Holland Noord, het convenant, de regionale afspraken of beschikbare hulpmiddelen? Bekijk de beschikbare documenten en praktijkafspraken of neem contact op met ZONH. Samen zorgen we ervoor dat patiënten kunnen rekenen op veilige medicatiezorg, ongeacht bij welke organisatie zij zorg ontvangen.
ZONH is trots om deel uit te maken van het ROS-netwerk, een landelijk dekkende Regionale Ondersteuningsstructuur. Samen met twaalf andere ROS’en vormen wij een netwerk dat zich inzet voor de verbetering van zorg en welzijn in Nederland. Elke ROS, waaronder ZONH, ondersteunt regionale netwerken en samenwerkingsverbanden die bijdragen aan de toegankelijkheid van zorg en welzijn én de gezondheid van inwoners. Onze aanpak richt zich op effectieve samenwerking in de eerstelijnszorg en daarbuiten, zowel op regionaal als lokaal niveau, met en voor de inwoners. Door onze gezamenlijke inspanningen helpen wij de toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg te bevorderen. Wilt u meer weten over hoe de ROS’en bijdragen aan deze doelen?
Bekijk onderstaande factsheet ROS-netwerk: Landelijke lijnen, regionale impact.
Een groeiende woonwijk, een huisartsenpraktijk die wil uitbreiden en steeds meer inwoners die zorg nodig hebben: hoe zorg je dat er op tijd voldoende passende praktijkruimte is? In Zaanstreek-Waterland bekijken gemeenten, huisartsen en zorgverzekeraar deze vraag niet langer alleen per locatie, maar steeds meer als gezamenlijke regionale opgave. Aan de Regionale Huisvestingstafel Huisartsenzorg brengt ZONH de partijen, beschikbare gegevens en praktijkvragen bij elkaar.
Goede huisartsenzorg begint met een toegankelijke huisartsenpraktijk in de buurt. In Zaanstreek-Waterland staat die toegankelijkheid onder druk. Door bevolkingsgroei, vergrijzing en woningbouwontwikkelingen neemt de vraag naar huisartsenzorg toe, terwijl geschikte praktijkruimte steeds schaarser wordt.
De opgave gaat verder dan bestaande praktijken die willen uitbreiden of verhuizen. Ook in nieuwe woonwijken moet tijdig ruimte komen voor eerstelijnszorg. Gemeenten kijken naar ruimtelijke ontwikkeling, huisartsen naar een werkbare praktijkvoering en zorgverzekeraars naar de toegankelijkheid van zorg. Geen van deze partijen heeft afzonderlijk het volledige overzicht. Daarom is samenwerking nodig.
Binnen de Regionale Huisvestingstafel Zaanstreek-Waterland (H-ZaWa) werken Huisartsenzorg Zaanstreek-Waterland (HZW), gemeenten uit de regio, Zilveren Kruis en ZONH samen. De gemeenten Purmerend en Zaanstad nemen structureel deel. Afhankelijk van het vraagstuk sluiten ook de overige gemeenten, projectontwikkelaars en andere betrokken partners op uitnodiging aan.
De huisvestingstafel maakt het mogelijk om niet pas bij een acuut probleem met elkaar in gesprek te gaan, maar gezamenlijk vooruit te kijken. Woningbouw, toekomstige zorgvraag, beschikbare huisartsencapaciteit en geschikte ruimte worden daarbij in samenhang bekeken. Zo groeit een afzonderlijke huisvestingsvraag uit tot een gedeelde regionale opgave.
Wanneer belangen en verantwoordelijkheden uiteenlopen, is het niet vanzelfsprekend dat partijen tot een gezamenlijke aanpak komen. ZONH begeleidt het gesprek vanuit een onafhankelijke positie. We zorgen dat de juiste partijen aan tafel zitten, maken verschillende perspectieven en belangen bespreekbaar en brengen het gesprek steeds terug naar de gezamenlijke opgave: toegankelijke huisartsenzorg in de regio. Ook als belangen botsen of een gesprek vastloopt, helpen we om helder te krijgen waar het verschil zit en wat nodig is om verder te komen
Van daaruit helpen we partijen om gezamenlijke doelen en een werkbare aanpak scherp te krijgen. We bewaken de samenhang en voortgang en brengen gegevens en ervaringen uit de praktijk bij elkaar. Zo begeleiden we het proces naar concrete vervolgstappen, terwijl de keuzes en het eigenaarschap bij de partners zelf blijven.
De partners bouwen aan een regionale inventarisatie waarin verschillende soorten informatie samenkomen: huisartsencapaciteit, inwoners zonder huisarts, bevolkingsontwikkeling, woningbouwplannen en de verwachte zorgvraag. ZONH helpt om deze informatie bij elkaar te brengen, kennis tussen partijen te delen, verbanden zichtbaar te maken en te verbinden aan de vragen die professionals en gemeenten in de praktijk tegenkomen.
Want de waarde zit niet alleen in de afzonderlijke cijfers, maar vooral in samenhang. Juist door gegevens en praktijkervaringen naast elkaar te leggen, ontstaat een breder beeld. Waar groeit het aantal inwoners? Waar bouwen gemeenten woningen de komende jaren? Wat betekent dat voor de toekomstige zorgvraag? Is daar voldoende huisartsencapaciteit en praktijkruimte? En waar dreigen knelpunten te ontstaan? Het regionale overzicht moet zo helpen om knelpunten eerder te herkennen en keuzes over zorgvoorzieningen beter voor te bereiden. En eraan bijdragen dat huisartsenzorg ook in groeiende gebieden toegankelijk blijft.
De regionale aanpak is nog in ontwikkeling. De komende periode werken de partners verder aan een gezamenlijke data- en monitoringsbasis en aan het verbinden van woningbouwontwikkelingen met de toekomstige zorgvraag. Een volgende stap is een brede regionale bijeenkomst waarin gemeenten, huisartsen en andere betrokkenen samen richting geven aan de toekomstige aanpak.
ZONH blijft het proces begeleiden, bewaakt de samenhang en helpt om inzichten te vertalen naar gezamenlijke vervolgstappen. Tegelijkertijd werken we toe naar een structuur waarin de partners steeds meer zelf het eigenaarschap dragen.
Zo groeit de huisvestingstafel stap voor stap van een plek waar afzonderlijke huisvestingsvragen samenkomen naar een regionale samenwerking waarin partijen vooruitkijken naar de huisartsenzorg die morgen nodig is.
Werk je aan een regionaal vraagstuk waarin zorg, ruimte, data en verschillende belangen samenkomen? ZONH helpt om het gezamenlijke vraagstuk scherp te krijgen, de juiste partijen te betrekken en samenwerking om te zetten in concrete vervolgstappen. Bespreek je vraagstuk met onze adviseurs.
Wil je eens van gedachten wisselen? Neem contact met ons op via 072 54 14 600 of mail naar info@zonh.nl.
We denken graag met je mee.
