Sinds 2023 werken zorgorganisaties, welzijnspartners en gemeenten in Midden- en Zuid-Kennemerland samen aan de uitvoering van het Integraal Zorgakkoord (IZA). Op basis van het regiobeeld zijn zes thema's benoemd die bepalend zijn voor de gezondheid en zorg van inwoners in de komende jaren. Rond ieder thema werken partijen samen aan regionale ambities en opgaven. ZONH begeleidt drie van deze thema's: multimorbide patiënten en kwetsbare ouderen, gezondheidsverschillen en mentale gezondheid. Onze rol is om het proces in beweging te houden: we verbinden mensen, brengen structuur aan, houden de doelen uit het regioplan scherp en bewaken de samenhang.
Van regionale ambitie naar gezamenlijke actie
Het regiobeeld uit 2023 laat zien voor welke grote opgaven Midden- en Zuid-Kennemerland staat. Die zijn vertaald naar zes IZA-thema's. Per thema zijn bestuurlijke kartrekkers aangewezen en ambities geformuleerd: wat willen we als regio bereiken voor inwoners en welke resultaten horen daarbij? Aan de thematafels worden deze ambities concreter. Hier ontmoeten partijen elkaar, komen verschillende perspectieven samen en ontstaat de stap van analyse naar actie. Dat betekent niet automatisch dat er nieuwe plannen nodig zijn. In de regio gebeurt al veel. Juist daarom is afstemming belangrijk. Welke initiatieven dragen al bij aan de gezamenlijke doelen? Waar kunnen partijen elkaar versterken? En waar dreigen ontwikkelingen langs elkaar heen te lopen?
Scherpte brengen als het ingewikkeld wordt
ZONH begeleidt drie thema's en ondersteunt de bestuurlijke kartrekkers en stuurgroepen om voortgang te houden. We geven inhoudelijke input, maken ontwikkelingen en voortgang inzichtelijk en creëren ruimte om samen te reflecteren en bij te sturen. Daarbij signaleren en spiegelen we. Zitten nog steeds de juiste mensen aan tafel? Past de samenstelling bij de fase waarin het thema zich bevindt? Sluiten doelen en activiteiten nog aan bij de oorspronkelijke ambitie? Juist wanneer belangen, initiatieven en bestaande structuren samenkomen, zijn zulke vragen belangrijk. Dat zien we bijvoorbeeld bij het thema multimorbide patiënten en kwetsbare ouderen. In de regio bestaan al verschillende netwerken en overlegstructuren, zoals Wijkgerichte Zorg en het Netwerk Dementie. Die hebben ieder hun eigen waarde. De ingewikkelde vraag is hoe deze structuren zich tot elkaar verhouden en hoe ze samen bijdragen aan de doelstellingen uit het regioplan. ZONH verkent dit met de betrokken partijen. We brengen de verschillende ontwikkelingen bij elkaar, stellen vragen en helpen om opnieuw scherp te krijgen wat nodig is. Zo ontstaat ruimte om gezamenlijk keuzes te maken zonder voorbij te gaan aan wat er al is.
De regionale puzzel
Onze rol stopt niet bij de afzonderlijke thematafels. Als sparringpartner denken we mee over het proces, de samenwerking en de verdere ontwikkeling. We brengen signalen uit de praktijk in en verbinden wat binnen en buiten een thema gebeurt. Ook tussen de zes thema's zoeken we naar samenhang. De procesbegeleiders stemmen daarom onderling af. Zo ontstaat zicht op ontwikkelingen die meerdere thema's raken en kunnen ervaringen en inzichten worden gedeeld. Een concreet voorbeeld is de Coalitie Samen in de Wijk. Hier komen mensen die direct betrokken zijn bij verschillende transformatieplannen in de regio periodiek bij elkaar. ZONH faciliteert deze bijeenkomsten. Door projecten naast elkaar te leggen, worden raakvlakken zichtbaar. Partijen ontdekken waar afstemming nodig is en waar ze van elkaar kunnen leren. Zo ontstaat meer samenhang en minder versnippering.
Wat levert het op?
Niet alle resultaten van regionale samenwerking zijn meteen zichtbaar in cijfers. Toch zien we verandering. De samenwerking tussen zorg- en welzijnsorganisaties en gemeenten is versterkt, lijnen zijn korter geworden en er ontstaat meer gezamenlijk eigenaarschap. Bestuurders en professionals ontmoeten elkaar en leren elkaars perspectief beter begrijpen. Ook buiten de regio zoeken we actief de uitwisseling. Veel van de opgaven in Midden- en Zuid-Kennemerland spelen ook in andere regio's. Die ervaringen bieden een waardevolle spiegel: zijn onze doelen nog scherp en bewegen we nog in de goede richting?
Uitdagingen en realiteit
Regionale verandering verloopt niet volgens een vast stappenplan. De slagkracht verschilt per thema. Niet alle plannen beschikken over transformatiegelden en bestuurlijke drukte en volle agenda's kunnen het tempo vertragen. Juist op die momenten is onze procesrol belangrijk. Niet door harder te duwen, maar door helderheid te creëren. Waar zijn we samen van en waarvan niet? Waar kunnen we verbinden? Waar is versnelling nodig? En wat helpt om het inhoudelijke gesprek weer verder te brengen? Als er wél beweging ontstaat, helpen we die vast te houden. We maken zichtbaar wat werkt, verbinden ontwikkelingen aan elkaar en blijven samen met betrokken partijen kijken of activiteiten bijdragen aan de regionale ambities.
"Wat mij energie geeft, is het moment waarop die beweging voelbaar wordt: wanneer er eigenaarschap getoond wordt, verbinding ontstaat en abstracte ambities langzaam handen en voeten krijgen. Het besef dat niemand dit alleen kan, maar dat je samen onderweg bent maakt dit verandertraject heel waardevol." - Eva de Vrieze, procesbegeleider vanuit ZONH
Uiteindelijk gaat het om de inwoner
Gezondere inwoners, betere ondersteuning voor kwetsbare ouderen, minder gezondheidsverschillen en passende mentale zorg: daar werken de partijen in Midden- en Zuid-Kennemerland samen aan. Zulke opgaven zijn niet binnen één organisatie, domein of project op te lossen. Ze vragen om een continue beweging waarin partijen elkaar blijven vinden, leren van wat er gebeurt en samen bijsturen. ZONH helpt als onafhankelijke procesbegeleider om die beweging op gang te brengen en te houden.
Werk je aan een regionale opgave die om samenwerking vraagt?
Loopt de samenwerking vast, is er behoefte aan meer samenhang of wil je met verschillende partijen van ambitie naar uitvoering komen? We denken graag met je mee over wat nodig is om de volgende stap te zetten.
