Niet iedere hulpvraag vraagt om medische zorg. In de huisartsenpraktijk komen regelmatig inwoners met klachten waarbij meer speelt dan een medisch probleem. Denk aan stress, eenzaamheid, geldzorgen of problemen thuis. Ondersteuning vanuit het sociaal domein is dan vaak passender dan een medische behandeling. Binnen Toegang Sociaal Domein werken huisartsenpraktijken, gemeenten en sociaal werkorganisaties samen om inwoners sneller de juiste hulp te bieden. In Midden- en Zuid-Kennemerland begeleidt ZONH de lokale implementatie van deze werkwijze en monitort hoe deze in de praktijk functioneert. Zo helpen we de regio om de samenwerking stap voor stap verder te verbeteren.
De rol van een brugfunctionaris
Toegang Sociaal Domein is ontwikkeld vanuit één gezamenlijk doel: inwoners sneller op de juiste plek helpen. Wanneer een huisarts of praktijkondersteuner ziet dat een hulpvraag niet (alleen) medisch is, kan een brugfunctionaris ondersteunen. Deze kent het lokale aanbod en helpt inwoners de weg te vinden naar passende ondersteuning binnen het sociaal domein. Een goede samenwerking tussen zorg en welzijn ontstaat echter niet vanzelf. Dat vraagt om heldere afspraken, wederzijds vertrouwen en inzicht in wat goed gaat en wat beter kan.
Van implementatie naar verbeteren
In Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Heemskerk, Heemstede en Velsen begeleidt ZONH de lokale implementatie van Toegang Sociaal Domein. We helpen gemeenten, huisartsenpraktijken en sociaal werkorganisaties bij het maken van gezamenlijke werkafspraken, het inrichten van overlegstructuren en het ontwikkelen van communicatiemiddelen voor deze regionale invulling van de ketenaanpak Sociaal Verwijzen. Daarnaast adviseren we de regionale stuurgroep ketenaanpakken over de verdere ontwikkeling van de aanpak. Samen met de regio ontwikkelden we een gezamenlijke toolkit met uniforme werkafspraken en praktische hulpmiddelen die lokaal gebruikt kunnen worden. Maar samenwerken stopt niet zodra de afspraken op papier staan. Juist daarna begint het leren en verbeteren. Daarom organiseert ZONH meerdere monitorings- en evaluatiecycli per jaar. Brugfunctionarissen en huisartsenpraktijken vullen een vragenlijst in, waarna we de resultaten verwerken in lokale rapportages. Tijdens evaluatiegesprekken bespreken we de uitkomsten met de betrokken partijen en vertalen we deze naar concrete verbeteracties.
Samenwerking ontwikkelen
De cijfers geven richting, maar de echte meerwaarde ontstaat tijdens de gesprekken. Daar komen vragen aan bod die direct invloed hebben op de dagelijkse praktijk. Werkt verwijzen via ZorgDomein zoals bedoeld? Weten alle medewerkers wanneer zij een brugfunctionaris kunnen inschakelen? Zijn de werkafspraken nog duidelijk? En wat kunnen gemeenten van elkaar leren? Als onafhankelijke partner brengt ZONH de verschillende perspectieven samen. We zorgen dat ervaringen uit de praktijk bespreekbaar worden, leggen verbeterpunten vast en helpen partijen om gezamenlijk keuzes te maken. Zo ontstaat niet alleen inzicht in de uitvoering, maar ook ruimte om de samenwerking verder te ontwikkelen.
Leren van elkaar
Naast lokale rapportages stelt ZONH ook een regionaal overzicht op. Daarmee brengen we in beeld welke ontwikkelingen in meerdere gemeenten zichtbaar zijn en welke verbeterpunten om een lokale aanpak vragen. Dat helpt gemeenten om van elkaar te leren. Goede voorbeelden hoeven niet steeds opnieuw te worden bedacht en oplossingen die in de ene gemeente werken, kunnen ook andere gemeenten verder helpen. Tegelijkertijd blijft er ruimte voor lokale verschillen, omdat iedere gemeente een eigen context en werkwijze heeft. De laatste monitoringsronde laat zien dat het aantal verwijzingen naar het sociaal domein stijgt en dat professionals positiever zijn over de samenwerking en de werkwijze. Ook maken de evaluaties duidelijk waar nog kansen liggen, bijvoorbeeld in het gebruik van ZorgDomein of het versterken van het contact tussen huisartsenpraktijken en brugfunctionarissen. Door deze inzichten te delen en samen te bespreken, groeit niet alleen de samenwerking binnen gemeenten, maar ook tussen gemeenten.
Samenwerken aan blijvende verbetering
Na iedere monitorings- en evaluatieronde pakken de betrokken partijen de afgesproken verbeteracties op. Waar mogelijk sluiten nieuwe huisartsenpraktijken aan en worden succesvolle werkwijzen verder verspreid. In het najaar volgt een nieuw evaluatieronde, zodat de regio zich kan blijven ontwikkelen op basis vanervaringen uit de praktijk. Voor ZONH is monitoring geen doel op zich. Het is een manier om samenwerking zichtbaar te maken, inzichten te delen en partijen te helpen om samen te blijven leren. Zo bouwen we stap voor stap aan een sterker netwerk tussen zorgen welzijn,zodat inwoners sneller de ondersteuning krijgen die bij hun situatie past.
