Een patiënt knikt tijdens het consult instemmend, maar volgt het medicatieschema thuis toch niet goed op. Een ander vult een formulier onvolledig in of mist belangrijke informatie op de website van de praktijk. Vaak lijkt het alsof iemand de informatie begrijpt, terwijl dat niet altijd zo is.
Voor huisartsenpraktijken is dit een herkenbare uitdaging. Veel inwoners hebben moeite met lezen, schrijven of het begrijpen van gezondheidsinformatie. Dat kan gevolgen hebben voor therapietrouw, zelfredzaamheid en het gebruik van zorg. Juist daarom helpt het om kritisch te kijken naar de vraag: hoe toegankelijk is onze praktijk eigenlijk?
Praktijkcheck Laaggeletterdheid: snel inzicht in verbeterkansen
Via het Achterstandsfonds Noord-Holland ondersteunt ZONH huisartsenpraktijken bij het herkennen van laaggeletterdheid en het verbeteren van hun communicatie. Een belangrijk hulpmiddel daarbij is de Praktijkcheck Laaggeletterdheid.
Met deze praktijkcheck brengt ZONH, samen met de praktijk, in beeld waar patiënten drempels kunnen ervaren. Dit gebeurt in samenwerking met taalambassadeurs, die zelf moeite hebben (gehad) met lezen en schrijven. Zij bezoeken samen met medewerkers van ZONH de praktijk en kunnen als ervaringsdeskundigen goed aangeven waar ze tegenaan lopen. Vervolgens ontvangen praktijken concrete adviezen die direct toepasbaar zijn in de dagelijkse praktijk.
De Praktijkcheck Laaggeletterdheid kijkt onder andere naar:
• brieven, folders en formulieren;
• website en digitale informatie;
• bewegwijzering binnen de praktijk;
• begrijpelijkheid van patiëntinformatie;
• communicatie aan de balie en tijdens consulten.
Kleine aanpassingen, groot verschil
De kracht van de praktijkcheck zit in de praktische aanpak. Vaak blijken juist kleine veranderingen veel effect te hebben. Denk bijvoorbeeld aan:
• herschrijven van een afspraakbrief in eenvoudige taal;
• vervangen van medische vaktermen door begrijpelijke woorden;
• aanpassen van formulieren zodat patiënten minder snel vastlopen;
• duidelijkere bewegwijzering in de praktijk;
• toevoegen van pictogrammen aan informatie voor patiënten.
Een praktijk ontdekte tijdens de praktijkcheck bijvoorbeeld dat patiënten regelmatig moeite hadden met digitale inschrijfformulieren. Door de formulieren eenvoudiger te maken en uitleg toe te voegen, konden patiënten deze zelfstandiger invullen en kwamen er minder vragen aan de balie binnen.
Een ander voorbeeld is een praktijk waar patiënten regelmatig niet verschenen op afspraken. Uit de praktijkcheck bleek dat de afspraakcommunicatie veel tekst bevatte en onduidelijk was. Door de informatie te vereenvoudigen en duidelijker te structureren, werd de boodschap beter begrepen.
Wat levert het uw praktijk op?
Aandacht voor laaggeletterdheid maakt niet alleen de zorg toegankelijker voor patiënten, maar helpt ook de praktijk zelf. Praktijken merken bijvoorbeeld dat:
• patiënten informatie beter begrijpen;
• minder misverstanden ontstaan over afspraken of medicatie;
• patiënten actiever deelnemen aan gesprekken over hun gezondheid;
• medewerkers signalen van laaggeletterdheid beter herkennen;
• communicatie minder tijd kost doordat informatie duidelijker is.
Dat blijkt ook uit ervaringen van deelnemers.
"We zijn blij dat er goed geluisterd is en meegedacht wordt, waardoor de adviezen ook echt op onze praktijk gericht zijn. Het blijkt dat we zelfs met kleine, niet te kostbare acties, al een groot verschil kunnen maken." - Paula van den Broek, POH-Somatiek Gezondheidscentrum Kersenboogerd.
"Wij streven ernaar onze patiënten de best mogelijke zorg te bieden en goede communicatie over zorg is daar een belangrijk onderdeel van. Door het advies hoop ik handvatten te krijgen om de informatievoorziening binnen de praktijk beter af te stemmen op onze populatie." - Judith Kamphuijs, praktijkmanager Huisartsenpraktijk Wormerveer.
Wat doet ZONH?
ZONH ondersteunt via het Achterstandsfonds huisartsenpraktijken niet alleen met de uitvoering van de Praktijkcheck Laaggeletterdheid. We delen ook kennis over laaggeletterdheid, begeleiden praktijken bij verbeteracties en helpen goede voorbeelden uit de regio verder te verspreiden. Zo hoeven praktijken niet zelf uit te zoeken wat werkt en kunnen zij profiteren van ervaringen van anderen.
Hoe toegankelijk is uw praktijk?
Veel verbeteringen blijken eenvoudiger dan vooraf gedacht. De eerste stap is inzicht krijgen in waar patiënten mogelijk vastlopen.
Wilt u weten hoe toegankelijk uw huisartsenpraktijk is voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden of die moeite hebben met lezen en schrijven? Neem dan contact op met ZONH voor een verkennend gesprek.
